Executieve functies en huiswerk: een sleutel tot succes

Het is een herkenbare situatie voor veel ouders: je kind zit aan de keukentafel met het huiswerk voor zich, maar het lijkt alsof de taak onoverkomelijk is. Concentratieproblemen, eindeloos uitstelgedrag of frustratie als iets niet meteen lukt – deze momenten zijn niet alleen lastig voor je kind, maar ook voor jou als ouder. Wist je dat deze uitdagingen vaak te maken hebben met executieve functies?

Executieve functies zijn de regelfuncties van ons brein. Dit zijn vaardigheden zoals plannen, organiseren, doorzetten en emoties onder controle houden. Deze functies sturen ons gedrag en zijn belangrijk voor het uitvoeren van dagelijkse taken, zoals huiswerk maken. Wanneer deze functies goed ontwikkeld zijn, kan je kind makkelijker aan een taak beginnen, het afmaken en uitdagingen onderweg beter overwinnen.

Wat zijn executieve functies precies?

Executieve functies helpen ons gedrag te organiseren en sturen. Denk bijvoorbeeld aan het vermogen om:

• Te plannen en te organiseren: Wat moet er gebeuren en hoe pak ik het aan?

• Taken te starten: Beginnen aan een taak zonder eindeloos uitstelgedrag.

• De aandacht erbij te houden: Focus behouden, zelfs als er afleidingen zijn.

• Door te zetten: Niet opgeven als iets moeilijk is.

• Impulsen te beheersen: Geduldig blijven en nadenken voordat je handelt.
  

Deze functies ontwikkelen zich gedurende de kindertijd en adolescentie en kan doorgaan tot zeker 25 jaar. Niet elk kind ontwikkelt deze vaardigheden even snel of vanzelf. En dat is waar jouw rol als ouder belangrijk wordt.

Het verband tussen executieve functies en huiswerk

Bij het maken van huiswerk worden verschillende executieve functies tegelijk aangesproken. Stel je voor dat je kind een werkstuk moet maken. Dit vereist dat ze:

• Een planning maken (Wat moet ik eerst doen? Wat daarna?)

• Hun aandacht erbij houden (Niet steeds afgeleid worden door een telefoon of speelgoed.)

• Doorzetten (Ook als het werk moeilijk of saai is)

• Impulsen beheersen (Niet tussendoor naar buiten rennen om te spelen.)

  
  

Als een van deze functies minder goed ontwikkeld is, kan huiswerk maken een enorme opgave lijken. Gelukkig kun je als ouder helpen om deze vaardigheden te versterken, zowel bij het huiswerk als daarbuiten.

Hoe kun je thuis executieve functies versterken?

Hier zijn drie praktische tips om je kind te ondersteunen:

1. Creëer een duidelijke structuur

Kinderen gedijen bij voorspelbaarheid. Zorg voor een vaste plek en tijd voor het maken van huiswerk. Zoek een plek in huis waar je kind zich goed voelt en zo min mogelijk afgeleid kan worden door speelgoed, telefoon of andere spullen. Deze plek hoeft niet groot te zijn, een hoek waar een tafel of bureau past zonder afleidingen werkt het beste. Een ander hulpmiddel kan het gebruik van oordopjes of een hoofdtelefoon zijn als het soms druk is in huis. Door een routine op te bouwen, weet je kind wat er van hem of haar verwacht wordt en dit vermindert stress.

2. Gebruik visuele hulpmiddelen

Planningen en checklists zijn eenvoudige hulpmiddelen die je kind kunnen helpen om overzicht te houden. Een whiteboard waarop de huiswerktaken staan, kan bijvoorbeeld helpen bij het ontwikkelen van plan- en regelvaardigheden.

3. Geef positieve feedback

Benoem de moeite die je kind doet en wees specifiek. Zeg bijvoorbeeld: “Ik zag dat je je Stopkracht gebruikte toen je niet meteen naar je speelgoed ging, maar je werk afmaakte. Goed gedaan!” Dit versterkt niet alleen hun executieve functies, maar ook hun zelfvertrouwen.

Het Breinhelden oefenprogramma bij Polaris

Bij Polaris integreren we het versterken van executieve functies in onze huiswerkbegeleiding. Met behulp van het Breinhelden oefenprogramma leren kinderen vaardigheden zoals Doorzetkracht en Stopkracht op een speelse en praktische manier te trainen. Door in kleine groepen te werken, kunnen we gericht aandacht geven aan de specifieke behoeften van jouw kind.

Onze begeleiding begint met een intakegesprek om samen te bekijken welke vaardigheden extra ondersteuning nodig hebben. Gedurende 10 weken werken we doelgericht aan het versterken van deze vaardigheden. Zo krijgt jouw kind niet alleen de tools om het huiswerk beter aan te pakken, maar ook om sterker en zelfverzekerder in het leven te staan.

Een voorsprong voor jouw kind

Executieve functies zijn als spieren – ze worden sterker door oefening. Of het nu gaat om het plannen van huiswerk, het beheersen van emoties, of het doorzetten bij uitdagingen: met de juiste ondersteuning kan je kind deze vaardigheden ontwikkelen en toepassen.

Wil je weten hoe wij jouw kind kunnen helpen? Neem contact met ons op voor een intakegesprek en ontdek hoe ons programma het verschil kan maken. Samen bouwen we aan een sterkere toekomst voor jouw kind.

Bronnen: Breinhelden oefenprogramma, Belinda Herrewijn en Mariska Kerkvliet, Bazalt Groep Coachen van kinderen en adolescenten met zwakke executieve functies - Praktische strategieën voor thuis en op school van P. Dawson en R. Guare (Hogrefe, 2012)